download programma  
Bosch y Bosco
Facebook Twitter Wordpress
deel middenpaneel 'Tuin der Lusten'
detuinbevlogen
  Bosch Y Bosco, de Tuin bevlogen! De weg van de ‘Tuin der Lusten’ opnieuw bereisd.

 De ‘Tuin der Lusten’ van Jheronimus Bosch is een kunstwerk dat met al zijn idiosyncrasie enorm tot de verbeelding spreekt. Met recht kan het werk canoniek genoemd worden: het heeft door de eeuwen heen fascinatie opgewekt op zeer uiteenlopende plaatsen bij een zeer breed publiek. Alleen daarom al doet de ‘Tuin der Lusten’ ertoe. Het werk is een universele loper die een rijkdom aan thema’s ontsluit en talloze deuren opent naar vergelijking en uitwisseling in cultuurgoed. Europees erfgoed bij uitstek.

 ‘Bosch Y Bosco’ is een initiatiefgroep, vertegenwoordigd door een stichting. De groep stelt zich ten doel projecten aan te jagen en te ondersteunen die verband houden met de reis die de ‘Tuin der Lusten’ van Jeroen Bosch ruim 500 jaar geleden gemaakt heeft van de plaats van zijn conceptie in Den Bosch naar zijn huidige domicilie Madrid. Deze reis zal in 2016 opnieuw worden aangevat door kunstenaars, historici, politici, educatieve en culturele instellingen en kan zowel in geografische als temporele zin worden opgevat. Een van de dragers van de ‘Tuin der Lusten’ op deze reis is de hedendaagse kunstenaar Sjon Brands. Met een expositie van bricolagevogels, die geïnspireerd zijn door Jeroen Bosch, nodigt hij deelnemers uit om aan deze reis mee en bij te dragen. De reis van de ‘Tuin der Lusten’ anno 2016 is een estafette van verbeelding van, mogelijkheden voor, reflectie op en uitvoering aan het gedachtengoed van Jheronimus Bosch. De ‘Tuin der Lusten’ staat in bloei.

  's-Hertogenbosch – Breda – Brussel – San Lorenzo – Madrid – 's-Hertogenbosch


  De route die de ‘Tuin der Lusten’ destijds gevolgd heeft zal nauwkeurig worden gevolgd. De plaatsen waar het werk gehangen heeft vormen staties in een pelgrimage die zowel historisch als hedendaags is. Iedere stad die een thuis heeft geboden aan De ‘Tuin der Lusten’ wordt bezocht om meer inzicht te krijgen in de cultuur-historische context van het werk van Jeroen Bosch en de tradities van het Bourgondische Rijk. Daarnaast wil de reis sporen zichtbaar maken van en paralellen tonen tussen heden en verleden. Het is daarbij uitdrukkelijk de bedoeling dat bij iedere stad die wordt aangedaan lokale contacten worden gelegd die thema’s uitdiepen en doorgeven naar de volgende stad op de route. Op deze manier is de reis niet bedoeld als een tournee van een vastgelegd gezelschap, maar als een estafette van initiatieven die doorgegeven worden en uiteindelijk als de thuiskomst van De ‘Tuin der Lusten’ in Den Bosch zal worden gepresenteerd aan het einde van 2016.

  Domeinen

 ‘Bosch Y Bosco’ zoekt in elke stad partners die verschillende domeinen kunnen openen die van bijzondere betekenis zijn voor de betreffende statie. Dat kan gaan om beeldende kunst, muziek, literatuur, dans, geschiedenis, politiek, wetenschap, onderwijs, bestuur, het Bourgondische leven. Het is de bedoeling dat er een confrontatie en een kruisbestuiving ontstaat tussen culturen en tijden; tussen de steden en tussen heden en verleden.

  Domeinen en thema’s worden in overleg met lokale partners gezocht en houden verband met de plek. Zo zal Breda, de eerste stad die de ‘Tuin der Lusten’ aandeed, benaderd kunnen worden vanuit de toenmalige opdrachtgever, Engelbert II / Hendrik III van Nassau, en het domicilie van deze graven, het ‘Kasteel van Breda’, de huidige Koninklijke Militaire Academie, tevens de plaats waar het drieluik naar alle aannemelijkheid is ondergebracht. Breda was in de Middeleeuwen een belangrijke vestingstad. Toen en nu wordt militaire macht er zichtbaar, in gebouwen, tradities, verhalen, schilderijen. Hoe werd macht gerepresenteerd? En hoe gebeurt dat vandaag? Wat is de rol van muziek, kleur, geweld? Hoe stelde men zich de wereld voor tussen oorlog en vrede? Hoe deed Jeroen Bosch dat? Het zijn vragen die in historische, maar zeker ook in contemporaine zin gesteld kunnen worden.

  De ‘Tuin der Lusten’ werd vervolgens getransporteerd naar Brussel (het ‘Paleis van Nassau’ op de Koudenberg), het centrum van de hofcultuur in de Lage Landen en vandaag nog steeds (of weer) het centrum van de hofcultuur van de Europese Gemeenschap. Wat is dat eigenlijk, hofcultuur? Wat is de betekenis van kunst daarbinnen? In hoeverre legitimeert kunst het aanzien van de macht? Hoe verhoudt Brussel als hofstad van Karel V zich tot de hofstad van Verhofstadt? Welke rol speelde schoonheid, verleiding en waarschuwing? Waarom hoorde de ‘Tuin der Lusten’ thuis in Brussel? Hoe trok deze stad zich op aan uiterlijk vertoon in de loop van de eeuwen? Is het zinvol om Europees kunstbeleid te ondersteunen? Macht erotiseert. Wat was de seksuele moraal in de Herfsttij der Middeleeuwen? Bestond er een Bourgondische moraal, bestaat die vandaag? Hoe verhouden vrijmoedigheid en preutsheid zich, pornografie en schaamte? Wat stelt het lichaam eigenlijk voor? Hoe lijfelijk is het, hoe vormelijk, hoe conceptueel? De ‘Tuin der Lusten’ toont een palet aan thema’s die in de tijd variëren, verdwijnen en weer opduiken. Wat doen al die vogels toch bij die mensen?

  Gedurende de Tachtigjarige Oorlog wordt de ‘Tuin der Lusten’ gestolen en in het geheim vervoerd naar Spanje. Hoe reisde men eigenlijk? Was reizen een aantrekkelijke optie? Tegenwoordig is Spanje een vakantieland bij uitstek voor Noordeuropeanen. In de 17e eeuw was de trek in omgekeerde richting. Is de tegenstelling Noord versus Zuid van alle tijden? Is het eigenlijk wel terecht om over ontvreemding te spreken toen de hertog van Alva de ‘Tuin der Lusten’ confisqueerde en aan zijn bastaardzoon Don Ferdinando de Toledo gaf? Wat betekent het woord diefstal rond 1600, en een stap verder: wat betekende eigendom. Kunnen we de discussie over cultuurbezit en intellectueel eigendom in een vergelijkend perspectief plaatsen? Is de invloed van digitalisering zo groot dat het ons idee van eigendom kan veranderen?

  De ‘Tuin der Lusten’ heeft eeuwen in het ‘Escorial’ (San Lorenzo) gehangen (het paleis van Filips II van Spanje) en hangt sinds 1939 in het ‘Museo Nacional del Prado’ in Madrid. Moet Brabant het terug eisen? Gaat het dan om eigendom of expositiewaarde? Wat is er aan Bourgondisch cultuurbezit nog zichtbaar in de Spaanse residentie? Zijn er sporen in schilderkunst, literatuur, muziek?

  Thuiskomst

  In elke stad op onze pelgrimage zoeken we concreet partners bij kunstenaars, academici, opleidingen, kunst- en cultuurinstellingen. De vorm die het project krijgt is afhankelijk van de deelnemende partijen en de vragen die in de samenwerking naar boven komen. De uitvoering van het project wordt gepresenteerd in exposities, lezingen, workshops, stadswandelingen, concerten en voorstellingen. Het materiële en immateriële resultaat van onze tocht brengen we terug naar Den Bosch, waar de ‘Tuin der Lusten’ opnieuw in al zijn verschijningsvormen zal worden gepresenteerd aan de stadsgenoten van Jeroen Bosch.

Bosch Y Bosco

► contact:
Dorith van der Lee
Stedekestraat 15A
5041DM Tilburg NL
(+ 31) (0)13 5358041
(+31) (0)6 20325030
dorith@boschybosco.org

► initiatiefgroep:
Jan Wirken
jan@boschybosco.org
Dorith van der Lee
Geno Spoormans
Thijs Caspers
Sjon Brands
Jasper Molenaar
  
► stichting Bosch y Bosco:
• Nico Claassen
postbus 886
5000AW Tilburg NL
(+31) (0)6 22806380
nico@boschybosco.org
KvK nr 60515244
bank NL47RABO0156882450
 

bosch500
partners:
's-Hertogenbosch:
Jheronimus Bosch 500

Tilburg:

Natuurmuseum Brabant

Breda:

Koninklijke Militaire Academie
NHTV
Nieuwe Veste
StadsGalerij

Brussel:

Nederlandse Ambassade
* Nederlandse Ambassade

deBuren
deBuren

OLV-ter-Zavelkerk
Sporen van Oranje

Antwerpen:
Het Vijfde Huis

San Lorenzo:
El Escorial
Real Monasterio de
El Escorial


Madrid:
Nederlandse Ambassade
* Embajada del Reino
de los Paises Bajos

Museo Lázaro Galdiano
Museo Lázaro Galdiano

Conde Duque
Conde Duque

Real Conservatorio Superior de Música

's-Hertogenbosch:
Jheronimus Bosch Art Center
Verkadefabriek

Bol & Grosveld piano's

 
[home]